Cú Sốc Năng Lượng: Châu Á Đứng Trước Thách Thức Từ Xung Đột Trung Đông

Khi xung đột tại Trung Đông nổ ra vào cuối tháng 2, nhiều chính phủ châu Á đã phải nhanh chóng triển khai các biện pháp ứng phó với tình hình căng thẳng trong nguồn cung năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, các bước đi này đều dựa trên giả định rằng chiến sự sẽ sớm kết thúc, điều mà hiện tại chưa có dấu hiệu xảy ra. Tình trạng giá cả leo thang khiến nền kinh tế các nước trong khu vực chịu nhiều áp lực, nghiêm trọng hơn là tác động đến cuộc sống của hàng triệu người dân.

Giá Năng Lượng Tăng Vọt

Theo các chuyên gia, trước khi khủng hoảng nổ ra, nhiều chính phủ châu Á đã lập ngân sách dự kiến dựa trên giá dầu khoảng 70 USD mỗi thùng. Tuy nhiên, xung đột đã đẩy giá dầu Brent lên đến gần 120 USD, khiến cho các chính phủ rơi vào tình thế khó khăn. Chuyên gia năng lượng Ahmad Rafdi Endut tại Kuala Lumpur nhận định rằng chính phủ đang phải lựa chọn giữa việc duy trì trợ giá nhiên liệu, dẫn đến thâm hụt ngân sách, hoặc chuyển giao gánh nặng chi phí cho người dân.

Đặc biệt, tại Ấn Độ, một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng lớn, việc ưu tiên cung cấp khí đốt cho khoảng 330 triệu hộ gia đình đã dẫn đến việc nguồn cung cho các nhà máy phân bón bị suy giảm. Nguy cơ giá phân bón tăng mạnh, cùng với dự báo lượng mưa thấp do El Niño, có thể khiến ngành nông nghiệp của quốc gia này gặp khó khăn.

Vào ngày 10/5, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi kêu gọi người dân sử dụng hàng nội địa và hạn chế du lịch nước ngoài nhằm tiết kiệm ngoại tệ. Ông cũng khuyến nghị nông dân giảm lượng phân bón sử dụng, điều này cho thấy tác động nghiêm trọng của khủng hoảng năng lượng đến nền kinh tế lớn thứ năm thế giới.

Khám Phá Sự Nguy Hiểm Từ Tác Động Kinh Tế

Bà Samantha Gross từ Viện Brookings (Mỹ) cảnh báo rằng các quốc gia có nguồn lực hạn chế và người tiêu dùng không đủ khả năng chi trả sẽ là những người đầu tiên cảm nhận được tác động tiêu cực của cuộc khủng hoảng. Các công ty và người lao động tại các đô thị lớn như Manila đã đối mặt với giá năng lượng tăng cao, khiến hoạt động kinh doanh bị đình trệ.

Tại Philippines, để giảm gánh nặng tài chính cho người dân, chính phủ đã áp dụng tuần làm việc 4 ngày và triển khai các chương trình trợ cấp cho nhóm thu nhập thấp. Tuy nhiên, theo Fitch Ratings, phần lớn các hộ gia đình vẫn phải gánh chịu mức chi phí năng lượng cao hơn, dẫn đến tác động tiêu cực đến nền kinh tế. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) gần đây đã hạ triển vọng tăng trưởng của Philippines xuống 4,1% từ mức 5,6%.

Giải Quyết Khó Khăn Tài Chính Tại Đông Nam Á

Thái Lan cũng đã quyết định loại bỏ trần giá dầu diesel chỉ sau một tháng mức giá này được áp dụng do ngân sách trợ cấp đã cạn kiệt. Chính phủ nước này đang cắt giảm các khoản chi tiêu khác để cấp bù chi phí năng lượng tăng cao. Albert Park, chuyên gia kinh tế tại Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), cho biết tình hình Trung Đông đang cản trở sự tăng trưởng của các quốc gia Đông Nam Á.

Nhiều quốc gia khác trong khu vực như Pakistan và Bangladesh cũng đang trong tình trạng thiếu hụt ngoại tệ, khiến họ phải mua dầu khí theo mức giá giao ngay cao hơn. Điều này tạo ra áp lực lớn lên dự trữ ngoại hối vốn đã hạn chế, dẫn đến các thách thức trong việc duy trì ổn định kinh tế.

Tác Động Sâu Rộng Đến Nền Kinh Tế Châu Á

Theo dự báo của IMF, tăng trưởng GDP của các nước châu Á từ năm 2022 sẽ đạt mức 4,9%, giảm 0,1 điểm phần trăm so với dự báo trước xung đột. Đặc biệt, IMF nhận định rằng tại một số nền kinh tế nơi có nguồn thu từ du lịch và kiều hối quan trọng, tác động từ các gián đoạn tại Trung Đông sẽ khiến nhu cầu trong nước bị yếu đi. Trong khi đó, bà Maria Monica Wihardjam từ Viện ISEAS-Yusof Ishak (Singapore) cho rằng cú sốc năng lượng có thể tái định hình nền kinh tế Đông Nam Á, làm lộ rõ sự mong manh của tầng lớp trung lưu trong bối cảnh khủng hoảng.

Triển Vọng Tương Lai

Dù cho xung đột tại Trung Đông có thể còn kéo dài, các quốc gia trong khu vực đã bắt đầu chuẩn bị những kế hoạch dài hạn để đối phó với cuộc khủng hoảng năng lượng. Các nước đang thảo luận về việc đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, phát triển năng lượng tái tạo như điện mặt trời và điện hạt nhân nhằm đảm bảo tồn tại trong bối cảnh không chắc chắn này.

Bà Samantha Gross cũng chỉ ra rằng chuỗi cung ứng dầu khí toàn cầu rất khó để phục hồi ngay lập tức. Việc sửa chữa cơ sở hạ tầng bị hư hại và khởi động lại các nhà máy có thể mất nhiều tháng. Điều này cho thấy rằng thách thức cho các chính phủ châu Á vẫn còn rất lớn trong thời gian tới.

Tóm lại

Cuộc khủng hoảng năng lượng từ xung đột Trung Đông đang đặt châu Á vào tình thế khó khăn, ảnh hưởng đến nền kinh tế và cuộc sống của millions người dân. Các quốc gia trong khu vực cần có những giải pháp kịp thời và hiệu quả để ứng phó với tình hình này, không chỉ để đảm bảo sinh kế cho người dân mà còn bảo vệ sự ổn định kinh tế trong tương lai.