Nghiên cứu Thị Trường Chứng Khoán: Định Giá Thấp và Triển Vọng Tăng Trưởng

Trong bối cảnh hiện tại, nhiều công ty chứng khoán lớn đang bị định giá thấp hơn mức trung bình của năm năm qua, mặc dù triển vọng lợi nhuận trong ngành vẫn tích cực nhờ vào thanh khoản thị trường cải thiện. Sự thay đổi này mở ra nhiều cơ hội cho các nhà đầu tư trong nửa cuối năm 2026.

Tình Hình Định Giá Ngành Chứng Khoán

Theo báo cáo chiến lược nửa cuối năm 2026 từ bộ phận phân tích của VNDirect, định giá ngành chứng khoán, tính theo chỉ số giá trên giá trị sổ sách (P/B), hiện khoảng 1,75 lần, thấp hơn mức trung bình năm năm trước đó là khoảng 1,9 lần. Nhiều công ty chứng khoán đầu ngành như FPTS, MBS, SSI, BSC, và Vietcap đang giao dịch với P/B thấp hơn mức trung bình này, điều này cho thấy dư địa tăng giá của lĩnh vực chứng khoán trong thời gian tới vẫn còn khả quan.

Công ty cổ phần Chứng khoán Quốc gia (NSI) cũng có cùng quan điểm khi nhận định rằng định giá ngành chứng khoán đang ở mức thấp, và sự tăng trưởng mạnh của thị giá cổ phiếu có thể diễn ra sau giai đoạn 2024-2025. Tuy nhiên, NSI cảnh báo rằng cơ hội tăng giá sẽ không đồng đều và chỉ dành cho các công ty có lợi thế về vốn, thị phần môi giới lớn và ngân hàng đầu tư phát triển.

Thanh Khoản Thị Trường Và Dòng Tiền Mới

VNDirect dự đoán rằng nhóm chứng khoán sẽ được hưởng lợi từ việc thanh khoản thị trường cải thiện vào cuối năm 2026. Họ ước tính giá trị giao dịch trung bình mỗi phiên có thể đạt 34.000 tỷ đồng, tăng 16% so với cùng kỳ năm trước. Dòng vốn mới có thể xuất hiện khi chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng vào tháng 9, cùng với kỳ vọng đạt chuẩn MSCI vào năm 2027.

Bên cạnh đó, sự phát triển của các đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) cũng như hệ thống giao dịch KRX có khả năng thu hút thêm đầu tư từ nhà đầu tư.

NSI cũng cho rằng, thị trường chứng khoán có thể thu hút từ 0,8 đến 4 tỷ USD vốn thụ động, kéo theo tổng dòng vốn ngoại vào khoảng 5-10 tỷ USD trong hai năm tới sau khi nâng hạng. Những động thái này có thể giúp giá trị giao dịch của nhà đầu tư cá nhân trong năm 2026 tăng 15-20%, trong khi tỷ trọng giao dịch của khối ngoại có khả năng cải thiện lên 15% so với 10,6% của cùng kỳ năm trước.

Lợi Nhuận và Mảng Cho Vay Ký Quỹ

Một yếu tố quan trọng trong sự phát triển của ngành chứng khoán là lợi nhuận từ mảng môi giới và cho vay ký quỹ. VNDirect cho biết, biên lợi nhuận từ mảng môi giới sẽ cải thiện trong nửa cuối năm 2026 khi thanh khoản phục hồi, nhưng sẽ có sự phân hóa giữa các công ty.

Các công ty có nền tảng khách hàng mạnh và thị phần môi giới cao sẽ tận dụng lợi thế này nhờ khả năng duy trì quyền định giá. Trong khi đó, các công ty quy mô nhỏ hơn có thể phải đối mặt với cạnh tranh gay gắt và áp lực về phí giao dịch.

NSI cũng cho rằng, khi thanh khoản cải thiện, mảng cho vay ký quỹ sẽ trở thành động lực cho nhóm chứng khoán trong nửa cuối năm 2026. Doanh thu môi giới trong quý I vừa qua đạt 4.883 tỷ đồng, trong khi thu từ cho vay lên tới 11.136 tỷ đồng, cho thấy nguồn thu không còn phụ thuộc hoàn toàn vào phí giao dịch như giai đoạn trước đây.

Theo NSI, tính đến cuối quý I, tổng dư nợ margin trên toàn thị trường đã vượt 444.000 tỷ đồng, tăng 3% so với quý trước và 51% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, một số công ty, như HSC và KBSV, đã đạt tỷ lệ cho vay ký quỹ gần 200% trên vốn chủ sở hữu, cho thấy rằng dư địa cho vay của ngành chứng khoán vẫn còn rộng mở.

Những Cơ Hội Từ IPO và Thoái Vốn

Ngoài việc cải thiện thanh khoản và cho vay ký quỹ, NSI cũng đánh giá nhóm chứng khoán sẽ hưởng lợi từ làn sóng phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) cũng như thoái vốn của doanh nghiệp Nhà nước. NSI ước tính rằng tổng vốn huy động từ các thương vụ tiềm năng có thể vượt 40 tỷ USD trong giai đoạn từ 2026 đến 2028.

Các công ty chứng khoán hàng đầu như SSI, Vietcap và HSC được kỳ vọng sẽ tận dụng tốt cơ hội này nhờ kinh nghiệm trong việc triển khai các thương vụ lớn, năng lực phân phối cho nhà đầu tư tổ chức, cũng như thị phần tư vấn doanh nghiệp cao. Nhóm công ty chứng khoán liên kết mạnh với ngân hàng như TCBS, VPBankS và MBS cũng có lợi thế về việc tiếp cận nguồn khách hàng thông qua ngân hàng mẹ, từ đó gia tăng cơ hội tham gia vào các thương vụ IPO trong tương lai.

Rủi Ro Từ Lãi Suất Cao

Mặc dù có nhiều cơ hội, NSI cũng cảnh báo rằng lãi suất cao hiện tại là một mối đe dọa lớn đối với nhóm chứng khoán. Chi phí vốn bình quân trong ngành đã tăng 6,7% trong quý I, cao hơn mức tăng 6,1% trong quý IV/2025. Điều này đặt áp lực lên khả năng sinh lời từ hoạt động cho vay ký quỹ, khi mức lãi suất cao khiến chi phí vốn tăng lên.

Sự cạnh tranh để giành thị phần cũng trở nên gay gắt hơn theo thời gian, khiến cho các công ty chứng khoán khó khăn trong việc chuyển giao chi phí vốn tăng cho khách hàng thông qua việc tăng lãi suất cho vay. Điều này đã dẫn đến biên lợi nhuận từ hoạt động cho vay ký quỹ bị thu hẹp.

Tóm lại, ngành chứng khoán Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức và cơ hội trong nửa cuối năm 2026. Sự định giá thấp so với trung bình lịch sử, triển vọng tăng trưởng nhờ thanh khoản cải thiện và lợi nhuận từ các mảng kinh doanh chính là những yếu tố quan trọng, trong khi rủi ro từ lãi suất cao là vấn đề mà các công ty cần phải quản lý.