Sự Phục Hồi Nhanh Chóng Của Ngành Bán Lẻ Điện Máy: Động Lực Từ Tái Cấu Trúc và Chiến Lược Phát Triển Nội Tại

Sự phục hồi mạnh mẽ của ngành bán lẻ điện tử và điện máy tiêu dùng tại Việt Nam đã mang lại những tín hiệu lạc quan cho nền kinh tế, với nhiều doanh nghiệp ghi nhận doanh thu tăng trưởng ấn tượng trong bối cảnh người tiêu dùng dần hồi phục sau đại dịch. Tuy nhiên, để đạt được sự phát triển bền vững, các doanh nghiệp đang phải tìm kiếm các động lực từ chiến lược tái cấu trúc và cải thiện năng lực vận hành nội tại.

Tăng Trưởng Ấn Tượng Trong Quý Đầu Năm

Theo báo cáo mới nhất, kết quả kinh doanh trong quý đầu năm nay đã chứng minh sự phục hồi đáng kể của ngành bán lẻ điện tử và điện máy tiêu dùng (ICT&CE). Nhiều doanh nghiệp dẫn đầu đã ghi nhận doanh thu tăng trưởng cao, mở đầu cho một năm triển vọng.

Cụ thể, Điện Máy Xanh (DMX) cùng với chuỗi bán lẻ Thế Giới Di Động đã ghi nhận mức doanh thu tăng tới 34% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, doanh thu từ mảng ICT của FPT Retail (FRT) cũng đạt đến 31%. Các doanh nghiệp chuyên phân phối như Digiworld (DGW) thậm chí còn tăng trưởng 54%, nhờ vào nhu cầu cao về laptop, máy tính bảng, thiết bị gia dụng và các thiết bị văn phòng.

Ông Hồ Hữu Tuấn Hiếu, Trưởng phòng Chiến lược đầu tư của SSI, cho rằng sự phục hồi của ngành bán lẻ thường diễn ra chậm hơn so với các lĩnh vực khác như sản xuất và bất động sản. Sau thời gian khó khăn do đại dịch, nền kinh tế đã vào giai đoạn hồi phục, và kết quả kinh doanh gần đây của các công ty bán lẻ chứng tỏ điều này.

Nền Kinh Tế Tăng Trưởng Của Ngành Bán Lẻ

Cho rằng sự phục hồi mạnh mẽ không chỉ đến từ sức mua, mà còn phải chịu sự tác động từ những thay đổi chiến lược của các doanh nghiệp. Ông Đoàn Văn Hiểu Em, CEO Điện Máy Xanh, cho rằng ngành bán lẻ thường hồi phục với một độ trì nhất định, mà chi tiết là sự tăng trưởng thu nhập và việc làm trong các lĩnh vực khác sẽ tạo ra nguồn lực cho người tiêu dùng quay lại mua sắm.

Theo báo cáo của Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), thị trường dự kiến tiếp tục mở rộng nhờ vào sức mua phục hồi, sự gia tăng của tầng lớp trung lưu, và tốc độ đô thị hóa không ngừng. Ông Vũ Đăng Linh, Tổng giám đốc Thế Giới Di Động, nhấn mạnh rằng mục tiêu tăng trưởng GDP hai chữ số của Chính phủ là yếu tố quan trọng, gia tăng niềm tin cho thị trường tiêu dùng.

Năm 2026, ngành điện tử tiêu dùng cũng sẽ tiếp tục khởi sắc nhờ vào sự cải thiện trong việc kiểm soát hàng giả và thuế thương mại điện tử. Sự chuyển mình này trong cách thức giao thương sẽ giúp các hộ gia đình dễ dàng tiếp cận những sản phẩm công nghệ hiện đại với mức giá hợp lý hơn.

Tái Cấu Trúc Doanh Nghiệp Là Chìa Khóa

Những yếu tố bên ngoài tuy quan trọng, nhưng sự phục hồi của ngành còn phụ thuộc mạnh mẽ vào chiến lược tái cấu trúc nội bộ của doanh nghiệp. Điện Máy Xanh đang chuyển mình từ việc mở rộng cửa hàng sang tập trung vào nâng cao hiệu quả vận hành. Doanh nghiệp này nắm giữ khoảng 55% thị phần trong cả nước, và từ năm 2024 đã áp dụng chiến lược tối ưu hóa từng điểm bán hàng.

Ông Hiểu Em cho biết rằng thu nhập của nhân viên giờ đây phụ thuộc vào hiệu quả và doanh số bán hàng, điều này không chỉ thúc đẩy doanh số mà còn giúp nâng cao năng lực làm việc của nhân viên trong công ty.

Việc thuê mặt bằng cũng được điều chỉnh thông minh hơn, với phương thức chia sẻ lợi nhuận với chủ nhà. Theo ông, mặc dù không mở thêm nhiều cửa hàng, hiệu quả vận hành cải thiện có thể giúp lợi nhuận tiếp tục tăng trưởng nhanh hơn doanh thu. Hệ thống Điện Máy Xanh đã chứng minh cho điều này khi doanh thu tăng trưởng 34% so với cùng kỳ năm ngoái mặc dù đã đóng bớt 24 cửa hàng.

Lợi Ích Từ Tái Cấu Trúc Tại Các Doanh Nghiệp Khác

Tương tự, FPT Retail cũng đã tiến hành tái cấu trúc bằng việc đóng thêm hai cửa hàng FPT Shop trong quý đầu năm, từ đó nâng cao hiệu quả tổng thể. Doanh thu mảng ICT của họ đã đạt mức tăng 31%, với doanh thu trung bình tháng trên mỗi cửa hàng tăng lên 2,6 tỷ đồng.

Mỗi doanh nghiệp trong ngành đã có những lựa chọn chiến lược riêng biệt để phát triển bền vững. Thế Giới Di Động và Điện Máy Xanh đều khát khao xây dựng một hệ sinh thái quanh sản phẩm, mở rộng sang các dịch vụ như lắp đặt và sửa chữa thiết bị.

Ông Hiểu Em chỉ ra rằng chính sách trả chậm đã chiếm tới 38% doanh thu của công ty. FPT Retail thì hướng tới việc nâng cao trải nghiệm người tiêu dùng và hiện đang áp dụng mô hình kinh tế chia sẻ, kết nối giữa thợ lắp đặt và khách hàng để đảm bảo thời gian phục vụ nhanh chóng.

Lĩnh Vực Phân Phối Cũng Đang Tăng Trưởng

Trong lĩnh vực phân phối, Digiworld tập trung khai thác những ngách còn nhiều dư địa. Theo báo cáo của Chứng khoán FPT (FPTS), công ty này đang hưởng lợi từ xu hướng đầu tư vào trung tâm dữ liệu AI của các tập đoàn công nghệ lớn. Điều này giúp mảng thiết bị văn phòng (máy chủ, máy trạm) đáng kể.

Ngoài ra, việc đa dạng hóa sang thiết bị gia dụng với các nhãn hàng mới cũng giúp DGW đạt được tăng trưởng tích cực.

Dự Đoán Tương Lai Nghành Bán Lẻ

Phân tích từ SHS chỉ ra rằng thị trường bán lẻ điện thoại - điện máy tại Việt Nam vẫn sẽ duy trì tiềm năng tăng trưởng lớn trong những năm tới. Theo dự đoán, quy mô thị trường có thể đạt khoảng 15 tỷ USD vào năm 2030, với tỷ lệ tăng trưởng khoảng 8,2% mỗi năm.

Tuy nhiên, ngành bán lẻ đặc biệt là phân khúc thiết bị điện tử và gia dụng cũng phải đối mặt với những thách thức từ môi trường kinh tế vĩ mô. Đồng thời, nhiều chuyên gia cảnh báo về nguy cơ lạm phát có thể gây sức ép lên chi phí nguyên liệu và ảnh hưởng đến tâm lý tiêu dùng.

Theo Tổng giám đốc MWG, lạm phát đã tăng lên 5,6% trong quý đầu năm và có thể duy trì quanh mức 5% cho cả năm. Mặc dù GDP có thể tăng trưởng tốt nhưng cũng đồng nghĩa với việc phải đối mặt với nhiều áp lực từ giá cả cao, đặc biệt là của linh kiện như RAM và chip.

Những Thách Thức Cần Đối Mặt

Báo cáo từ FPTS và Chứng khoán DSC cho biết tình hình sản xuất các linh kiện điện tử đang gặp khó khăn khi các nhà sản xuất ưu tiên cung cấp cho trung tâm dữ liệu AI, dẫn đến sự thiếu hụt hàng hóa cho thị trường tiêu dùng. Dự kiến, giá RAM có thể tăng từ 10-20% trong khi giá laptop và điện thoại cũng sẽ tăng theo.

Tình hình này có thể buộc người tiêu dùng phải trì hoãn việc nâng cấp thiết bị mới, tạo ra sức ép cho ngành bán lẻ điện máy trong thời gian tới.

Tóm lại

Đứng trước những thách thức và cơ hội mới, ngành bán lẻ điện máy tại Việt Nam đang trải qua một quá trình hồi phục mạnh mẽ. Nhờ vào sự tăng trưởng đa dạng trong doanh thu của các doanh nghiệp cùng với chiến lược tái cấu trúc nhằm nâng cao hiệu quả, ngành này hy vọng sẽ tiếp tục phát triển trong tương lai, mặc dù vẫn còn nhiều yếu tố phải cân nhắc để đạt được sự tăng trưởng bền vững.